Jest taki moment, którego wielu rodziców nigdy nie zapomina. Moment, w którym słyszą słowo „autyzm”. Dla jednych przychodzi nagle, dla innych jest odpowiedzią na pytania noszone w sercu przez długie miesiące. Niezależnie od okoliczności, często pojawia się wtedy strach, żal …
Są ogrody, które zachwycają swoją różnorodnością. W jednym miejscu obok siebie rosną delikatne konwalie, dumne słoneczniki, pachnące róże i niepozorne stokrotki. Każdy kwiat jest inny. Każdy potrzebuje czegoś innego. Jeden kocha słońce, drugi najlepiej rozwija się w cieniu. Jeden wymaga …
Czerwiec ma w sobie coś symbolicznego. W szkolnych korytarzach czuć już wakacje. W dziennikach pojawiają się ostatnie oceny. Nauczyciele wystawiają świadectwa. Uczniowie odliczają dni do końca roku szkolnego. Za chwilę wybrzmi ostatni dzwonek, a tysiące dzieci zamkną kolejny rozdział swojej …
PAŃSTWO ZDIAGNOZOWAŁO PROBLEM. TERAZ PROBLEM MOŻE RADZIĆ SOBIE SAM. Dziś będzie nieco dłużej, ale proszę wytrwajcie i przeczytajcie do końca. Od rana internet zalewają różne posty dotyczące epidemii autyzmu, mają różny wymiar, różne sugestie. Postanowiłam także i ja napisać coś …
Badania kliniczne konsekwentnie potwierdzają, że zaburzenia lękowe i depresyjne są jednymi z najsilniejszych współwystępujących problemów zdrowia psychicznego wśród nastolatków ze spektrum autyzmu. Te zaburzenia mogą nasilać poczucie odrzucenia, osamotnienia oraz brak zdolności do regulowania emocji. Wszystkie one są znaną ścieżką …
W powszechnym wyobrażeniu spektrum autyzmu bywa opisywane jako świat ciszy. Ciszy emocjonalnej, ciszy społecznej, ciszy relacyjnej. Tymczasem to, co z zewnątrz wygląda na milczenie, często jest raczej trudnością w przekładzie. Wyzwaniem między światem wewnętrznym a językiem, którym posługuje się otoczenie. …
W psychologii coraz częściej mówi się o neuroróżnorodności. O tym, że ludzki mózg nie jest jednolitym wzorcem, lecz paletą barw. A jednak, paradoksalnie, gdy mowa o spektrum autyzmu, ta metafora kolorów bywa jednostronna. Dzieci i młodzież autystyczna widzą świat w …
Dziecko w spektrum autyzmu, mówiąc „nie”, rzadko zamyka drzwi na zawsze. Ono raczej delikatnie je uchyla i mówi: „Teraz nie potrafię”, „Teraz się boję”, „To dla mnie za dużo”. W świecie dorosłych „nie” często brzmi jak sprzeciw, bunt, nieposłuszeństwo. W …
Spektrum autyzmu nie „pojawia się znikąd”. Jednym z najlepiej udokumentowanych aspektów epidemiologicznych ASD jest rodzinna agregacja, czyli tendencja do częstszego występowania w określonych liniach rodzinnych. Duże badania rejestrowe (m.in. Szwecja, Dania) pokazują, że: • Jeśli jedno z rodziców ma ASD, …
Choć PANDAS nie była pierwotnie postrzegana jako zaburzenie genetyczne, nowe prace naukowe sugerują, że istnieją predyspozycje genetyczne do autoimmunologicznej reakcji na infekcje. Badania molekularne wykazały, że u niektórych dzieci z PANS (szersza grupa obejmująca PANDAS), ultra-rzadkie warianty pojawiają się w …
Spektrum autyzm to złożone zaburzenie o wielu przyczynach genetycznych. Kliniczne i genomowe badania jednoznacznie pokazują, że nie istnieje jeden gen, którego mutacja samodzielnie powoduje autyzm u większości osób. Nie istnieje jeden i ten sam gen, który zawsze występuje konsystentnie we …
Spektrum autyzmu jest zespołem złożonym i niejednorodny. Spektrum autyzmu jest neurorozwojowym zespołem cech obejmujących trudności w komunikacji i interakcji społecznej, zachowania powtarzalne i nietypowe i sensoryczne różnice. Kluczową cechą ASD jest genetyczna heterogeniczność. Oznacza to, że nie istnieje jeden pojedynczy …
Wyobraźmy sobie umysł jako wiązkę światła. Dla wielu ludzi rozprasza się on szeroko, oświetlając jednocześnie kilka spraw naraz. Dla osób w spektrum autyzmu światło to często skupia się w jednym, intensywnym punkcie. To właśnie monotropia — naturalna tendencja do głębokiego, …
Dla wielu osób neurotypowych obraz jest prosty: ktoś „znowu utknął” w jednym temacie, „nie potrafi odpuścić”, „ma obsesję”. W języku potocznym padają słowa fiksacja i obsesja – nacechowane niepokojem, a czasem lekceważeniem. Tymczasem w spektrum autyzmu i ADHD to, co …
W dominującym dyskursie psychologicznym uwaga bywa traktowana jak zasób, który najlepiej działa wtedy, gdy potrafi się szybko przemieszczać: z zadania na zadanie, z bodźca na bodziec, z rozmowy na ekran telefonu. Tymczasem dla wielu osób w spektrum autyzmu – a …