Emocje w spektrum autyzmu wciąż bywają tematem obciążonym mitami. Jednym z najtrwalszych jest przekonanie, że dzieci i młodzież z ASD „nie czują” albo „mają ograniczone emocje”. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. I jak się okazuje znacznie bardziej ludzka. Osoby …
Człowiek w spektrum autyzmu nie rodzi się z deficytem bycia „kimś innym”. Rodzi się z innym sposobem odczuwania, przetwarzania i reagowania na świat. Problem zaczyna się nie w nim – problem zaczyna się wtedy, gdy jego najbliższe otoczenie uznaje tę …
Spektrum autyzmu wciąż bywa opisywane językiem medycyny naprawczej: „zaburzenie”, „deficyt”, „problem do skorygowania”. Tymczasem współczesna psychologia kliniczna i neuronauka mówią coś znacznie bardziej złożonego: spektrum autyzmu nie jest chorobą, którą można „wyleczyć”, lecz neurotypem – odmiennym sposobem rozwoju i funkcjonowania …
Matka, która każdego dnia mierzy się z nieprzewidywalnością zachowań swojego dziecka w spektrum autyzmu, często nosi w sobie coś więcej niż zmęczenie — nosi ślady traumy. Zespół stresu pourazowego (PTSD) u rodziców dzieci z ASD to problem coraz lepiej rozpoznawany …
Kiedy patrzę na współczesne place zabaw, widzę kolorowe zjeżdżalnie, huśtawki skrzypiące w rytmie dziecięcej radości i… rodziców, którzy uważniej niż kiedyś śledzą każdy krok swojego dziecka. To naturalne — chcemy je chronić. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy nasza chęć …
Kiedy dziecko ze spektrum autyzmu zaczyna krzyczeć w sklepie, uderza głową o ścianę albo ucieka z klasy — otoczenie reaguje natychmiast. Wzrok dorosłych staje się czujny, mięśnie napinają się, a w głowie zapala się alarm: trzeba to zatrzymać. Chcemy ciszy, …
„Nie” – tak krótkie, tak konkretne, a jednak tak często błędnie rozumiane. W świecie dziecka w spektrum autyzmu słowo „nie” nie znaczy „nigdy”. To tylko komunikat na chwilę obecną: „nie potrafię”, „nie rozumiem”, „nie czuję się gotowy”, „nie mam zasobów, …
Nie każde milczenie jest spokojem. Czasem jest krzykiem, którego nikt nie słyszy. Cisza, która boli. Gdy myślimy o dziecku w spektrum autyzmu w stanie przeciążenia, większość z nas widzi obraz wybuchu – krzyku, płaczu, agresji, demolki i chaosu. To właśnie …
Meltdown. Słowo, które w języku angielskim oznacza dosłownie „stopienie się”. W kontekście spektrum autyzmu nie ma jednak nic wspólnego z fizyką – choć można powiedzieć, że w pewnym sensie to właśnie fizyka – a raczej chemia i biologia – odgrywają …
Wyobraźmy sobie sytuację: dziecko, nastolatek lub dorosły w spektrum autyzmu stoi w środku świata, który nagle staje się zbyt głośny, zbyt jasny, zbyt szybki. Każdy dźwięk rozbrzmiewa jak huk, każdy bodziec staje się uderzeniem. W tej chwili ciało i umysł …
Dzieci w spektrum autyzmu zachowują się „niewłaściwie” nie dlatego, że chcą być niegrzeczne, zrobic nam na złość, dokuczyć bądź skrzywdzić. One zachowują się tak jak potrafią. Skoro nik nie nauczył ich innego zachowania i reakcji na przeciążenia sensoryczne, to działają …
Skuteczna komunikacja zależy od umiejętności aktywnego słuchania, jasnego i precyzyjnego wyrażania myśli, empatii, dostosowania przekazu do odbiorcy, spójności komunikacji werbalnej i niewerbalnej, a także od otwartego podejścia do informacji zwrotnych i wyboru odpowiedniego kanału komunikacji. Kluczowe są również świadomość barier, …
Współczesny świat zbyt często traktuje trudności jak barierę nie do przejścia. Kiedy dziecko nie wpisuje się w utarte schematy – ma inne tempo uczenia się, inaczej reaguje na bodźce czy wyraża emocje w sposób odbiegający od tego, co „typowe” – …
Są chwile, w których cisza mówi więcej niż słowa. W kontekście spektrum autyzmu i mutyzmu wybiórczego ta cisza bywa mylona – z nieśmiałością, brakiem wiedzy, a nawet niegrzecznością. Tymczasem dla wielu osób jest ona nie wyborem milczenia „na złość”, lecz …
Kiedy mówimy o spektrum autyzmu, często wyobrażamy sobie dziecko zamknięte w swoim świecie (pamiętajmy dzieci z ASD, żyją w tym samym świecie co my, tylko inaczej go odbierają, interpretują), które nie mówi lub mówi inaczej, unika kontaktu wzrokowego, fascynuje się …