Emocje w spektrum autyzmu wciąż bywają tematem obciążonym mitami. Jednym z najtrwalszych jest przekonanie, że dzieci i młodzież z ASD „nie czują” albo „mają ograniczone emocje”. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. I jak się okazuje znacznie bardziej ludzka. Osoby …
Człowiek w spektrum autyzmu nie rodzi się z deficytem bycia „kimś innym”. Rodzi się z innym sposobem odczuwania, przetwarzania i reagowania na świat. Problem zaczyna się nie w nim – problem zaczyna się wtedy, gdy jego najbliższe otoczenie uznaje tę …
Spektrum autyzmu wciąż bywa opisywane językiem medycyny naprawczej: „zaburzenie”, „deficyt”, „problem do skorygowania”. Tymczasem współczesna psychologia kliniczna i neuronauka mówią coś znacznie bardziej złożonego: spektrum autyzmu nie jest chorobą, którą można „wyleczyć”, lecz neurotypem – odmiennym sposobem rozwoju i funkcjonowania …
Matka, która każdego dnia mierzy się z nieprzewidywalnością zachowań swojego dziecka w spektrum autyzmu, często nosi w sobie coś więcej niż zmęczenie — nosi ślady traumy. Zespół stresu pourazowego (PTSD) u rodziców dzieci z ASD to problem coraz lepiej rozpoznawany …
Kiedy patrzę na współczesne place zabaw, widzę kolorowe zjeżdżalnie, huśtawki skrzypiące w rytmie dziecięcej radości i… rodziców, którzy uważniej niż kiedyś śledzą każdy krok swojego dziecka. To naturalne — chcemy je chronić. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy nasza chęć …
Kiedy dziecko ze spektrum autyzmu zaczyna krzyczeć w sklepie, uderza głową o ścianę albo ucieka z klasy — otoczenie reaguje natychmiast. Wzrok dorosłych staje się czujny, mięśnie napinają się, a w głowie zapala się alarm: trzeba to zatrzymać. Chcemy ciszy, …
„Nie” – tak krótkie, tak konkretne, a jednak tak często błędnie rozumiane. W świecie dziecka w spektrum autyzmu słowo „nie” nie znaczy „nigdy”. To tylko komunikat na chwilę obecną: „nie potrafię”, „nie rozumiem”, „nie czuję się gotowy”, „nie mam zasobów, …
Nie każde milczenie jest spokojem. Czasem jest krzykiem, którego nikt nie słyszy. Cisza, która boli. Gdy myślimy o dziecku w spektrum autyzmu w stanie przeciążenia, większość z nas widzi obraz wybuchu – krzyku, płaczu, agresji, demolki i chaosu. To właśnie …
Meltdown. Słowo, które w języku angielskim oznacza dosłownie „stopienie się”. W kontekście spektrum autyzmu nie ma jednak nic wspólnego z fizyką – choć można powiedzieć, że w pewnym sensie to właśnie fizyka – a raczej chemia i biologia – odgrywają …
Wyobraźmy sobie sytuację: dziecko, nastolatek lub dorosły w spektrum autyzmu stoi w środku świata, który nagle staje się zbyt głośny, zbyt jasny, zbyt szybki. Każdy dźwięk rozbrzmiewa jak huk, każdy bodziec staje się uderzeniem. W tej chwili ciało i umysł …
Skuteczna komunikacja zależy od umiejętności aktywnego słuchania, jasnego i precyzyjnego wyrażania myśli, empatii, dostosowania przekazu do odbiorcy, spójności komunikacji werbalnej i niewerbalnej, a także od otwartego podejścia do informacji zwrotnych i wyboru odpowiedniego kanału komunikacji. Kluczowe są również świadomość barier, …
Współczesny świat zbyt często traktuje trudności jak barierę nie do przejścia. Kiedy dziecko nie wpisuje się w utarte schematy – ma inne tempo uczenia się, inaczej reaguje na bodźce czy wyraża emocje w sposób odbiegający od tego, co „typowe” – …
Są chwile, w których cisza mówi więcej niż słowa. W kontekście spektrum autyzmu i mutyzmu wybiórczego ta cisza bywa mylona – z nieśmiałością, brakiem wiedzy, a nawet niegrzecznością. Tymczasem dla wielu osób jest ona nie wyborem milczenia „na złość”, lecz …
Dziecko z autyzmem i niepełnosprawnością intelektualną często doświadcza podwójnego ciężaru: z jednej strony świata, który jest dla niego zbyt głośny, chaotyczny i niezrozumiały, a z drugiej – ograniczeń w rozumieniu tego świata. To prowadzi do frustracji, zachowań trudnych, a czasem …
Wyobraźmy sobie dziecko, które w domu opowiada z pasją o kosmosie, zna nazwy planet i ich księżyców, ale w szkole milknie. Milknie tak, że inni zaczynają szeptać: „Ona jest nieśmiała”, „On pewnie się obraził”. Tymczasem to nie kaprys, nie chwilowe …
