NAUCZYCIELU DOSTOSUJ WYMAGANIA DO POTENCJAŁU DZIECKA Z ASD
Są takie chwile w pracy nauczyciela, gdy łatwo ulec złudzeniu, że „nie da się więcej”. Że uczeń, który nie mówi, nie nawiązuje kontaktu wzrokowego albo reaguje inaczej niż reszta klasy, ma ograniczone możliwości. Ale to tylko pozory – i właśnie w tym miejscu zaczyna się nasza odpowiedzialność: dostosować oczekiwania, nie rezygnując z potencjału.
Dzieci w spektrum autyzmu – również te niemówiące, posługujące się alternatywnymi metodami komunikacji, mają swoje talenty, zainteresowania i pragnienie rozwoju. To, że nie wyrażają się w sposób typowy, nie znaczy, że nie myślą, nie rozumieją, nie czują. Często wręcz przeciwnie – ich świat wewnętrzny bywa niezwykle bogaty, tylko potrzebuje innej formy wyrazu. Naszym zadaniem nie jest podciąganie ich do szablonu, lecz otwarcie przestrzeni, w której mogą rozkwitnąć.
„Dostosować oczekiwania” nie oznacza „zaniżyć poprzeczkę”. To znaczy: zmienić język, sposób pracy, tempo, formę zadania. Może uczeń nie odpowie ustnie, ale wskaże obrazek. Może nie napisze pełnych zdań na tablicy, lecz ułoży tekst z rozsypanki wyrazów. Może nie zniesie hałasu klasowego, ale w ciszy będzie w stanie skoncentrować się na zadaniu jak nikt inny. Każda taka modyfikacja to nie ułatwienie, lecz realne umożliwienie udziału.
Zbyt często nauczyciele, widząc trudności, wybierają rezygnację: „on i tak nie zrozumie”, „ona się nie nauczy”. Tymczasem rezygnując, odbieramy uczniowi szansę – a sobie możliwość doświadczenia jego postępów. Historia edukacji uczniów z ASD pełna jest przykładów dzieci, które latami uważano za niezdolne, aż w końcu – dzięki odpowiedniemu wsparciu – pokazały, że potrafią pisać, liczyć, rozwiązywać problemy.
Dlatego pamiętajmy: każdy uczeń ma potencjał. Różny, indywidualny, czasem ukryty, ale zawsze obecny. Naszym zadaniem nie jest oceniać, czy ten potencjał istnieje, lecz znaleźć sposób, by mógł się ujawnić.
Dostosujmy oczekiwania. Nie rezygnujmy z marzeń o rozwoju naszych uczniów. Bo jeśli damy im szansę – często okaże się, że potrafią więcej, niż przypuszczaliśmy.
Życzę Wam ogromu motywacji w tym nowym roku szkolnym – Magdalena Kosiń

