TO NIE BRAK UWAGI – TO JEJ BRAK STEROWANIA

„On nie potrafi się skupić.” „Ona w ogóle nie ma uwagi.” Tak najczęściej opisujemy ADHD. To nie do końca prawda. W ADHD uwaga nie znika. Ona działa… inaczej. To nie jest deficyt uwagi. To jej dysregulacja.

Dziecko z ADHD potrafi skupić się bardzo intensywnie, ale nie zawsze wtedy, kiedy powinno. Potrafi „wpaść” w zadanie, które jest ciekawe, angażujące, szybkie. Potrafi spędzić długi czas na czymś, co je pochłania. A jednocześnie zupełnie traci uwagę tam, gdzie zadanie jest monotonne, przewidywalne, wymagające wysiłku bez natychmiastowej nagrody. To nie wybór. To sposób działania układu nerwowego.

Uwaga w ADHD nie jest stabilna. Nie daje się łatwo „utrzymać na polecenie”. Jest zależna od poziomu zainteresowania, emocji i stymulacji. Dlatego zadania szkolne – szczególnie te powtarzalne, długie, wymagające organizacji – bywają ogromnym wyzwaniem. Nie dlatego, że dziecko nie rozumie. Dlatego, że nie jest w stanie utrzymać uwagi wystarczająco długo, by to pokazać. Dochodzi do tego kolejny element – funkcje wykonawcze. Planowanie. Organizowanie pracy. Rozpoczynanie zadania. Kończenie go mimo rozproszeń. To wszystko wymaga zarządzania uwagą w czasie. A w ADHD to właśnie to „zarządzanie” jest najtrudniejsze. Dziecko zaczyna pracę i po chwili jego uwaga odpływa. Wraca, ale już nie pamięta, od czego zaczęło. Podejmuje próbę ponownie, ale pojawia się kolejny bodziec, kolejna myśl, kolejne rozproszenie.

Z zewnątrz wygląda to jak brak zaangażowania. Jak lenistwo. Jak odkładanie. Jak brak organizacji. W rzeczywistości to trudność w sterowaniu własną uwagą.

Uwaga w ADHD nie jest czymś, co można po prostu „włączyć”. To proces, który łatwo się rozprasza i trudno stabilizuje. Dlatego tak ważne jest, by zmienić sposób myślenia. Nie „dlaczego on się nie skupia?”. Ale „co sprawia, że jego uwaga ucieka właśnie teraz?”. Nie „dlaczego nie zaczyna?”. Ale „co utrudnia mu wejście w zadanie?”. To subtelna różnica. To właśnie ona oddziela ocenę od zrozumienia.

ADHD nie polega na tym, że uwagi nie ma. Polega na tym, że trudno nią kierować. A to zmienia wszystko.

Życzę Wam większej wszechstronności na dzieci z ADHD – Magdalena Kosiń